Wat is de rol van de ouders bij de emoties van kinderen in een scheiding?

Een scheiding brengt veel ophef met zich mee, zeker voor de kinderen.

Uit onderzoek blijkt dat kinderen na een scheiding meer kans hebben op depressieve symptomen, verslechterde sociale relaties en lagere schoolresultaten. Dit klinkt  angstaanjagend, maar is wel normaal. Het is immers een hele verwerking voor het kind om te horen dat “mama en papa niet meer samen zijn”.   Hun ideaal beeld over relaties wordt verstoord.

Structureel en autonomie-ondersteunend opvoeden

Het is goed mogelijk dat kinderen de scheiding niet verwerken op een manier die de ouders verwachten. Kinderen kunnen vaak hun gevoelens beter uiten via een dagboek, een tekening, een verhaal of spelletjes. Sommigen doen dit op een heel directe manier, anderen houden zich op een terughoudende manier bezig. Voor de ouders is het vooral belangrijk om het kind deze gevoelens te laten verwerken op zijn of haar eigen tempo. Met deze “psychologische vrijheid”kan je kind zich psychologisch bekwaam en autonoom beginnen voelen. Erken deze negatieve gevoelens van het kind, communiceer erover en luister oprecht naar wat je kind te zeggen heeft. Deze elementen leiden tot een autonomie-ondersteunende opvoeding. Maar behoed je ervoor dat nog steeds voldoende structuur wordt aangereikt en het geen “laissez-faire”-opvoeding wordt.  Deze manier van opvoeden blijkt een zeer belangrijke voorspeller te zijn voor het welzijn van kinderen.

Duidelijke grenzen worden gecommuniceerd met empathie en met een reden die voor het kind persoonlijk zinvol is. Kinderen krijgen inspraak over de grenzen. (Soenens & Vansteenkiste, 2010)

Tip voor het omgaan met de emoties van je kind:

• Stap 1: Luister naar zijn/haar verhaal.
• Stap 2: Probeer het kind eerst zelf te laten benoemen wat hij/zij voelt en pas als dat niet lukt, doe je dit als ouder. “Welk gevoel krijg je erbij dat mama en papa niet meer gaan samen wonen?” of “ik zie dat je verdrietig wordt als we erover praten.”
• Stap 3: Erken dit gevoel. “Het is inderdaad niet fijn dat…”
• Stap 4: Probeer het kind zoveel mogelijk uitleg te geven over de situatie, maar met woorden die je kind begrijpt.

Conclusie

Een scheiding is voor elke betrokkene een moeilijke periode met veel verdriet en vragen zoals “wat nu?”.   Uit onderzoek blijkt dat volwassenen en kinderen zich relatief snel aanpassen aan nieuwe familiale situaties en kinderen de ouders volgens, wanneer deze goed omgaan met de situatie. Voor ouders is het belangrijk in deze periode hun mentale gezondheid niet te vergeten (eventueel via professionele hulp) en vooral te blijven werken aan een kwaliteitsvolle ouder-kind relatie door een structurele, autonomie-ondersteunende opvoeding te volgen.